Naslovna Mozaik Osvaja Portugaliju: Nagrada u Lisabonu pripala mladoj fizičarki iz Srbije

Osvaja Portugaliju: Nagrada u Lisabonu pripala mladoj fizičarki iz Srbije

Nagrada "IBM Portugal", ove godine pripala je Beograđanki dr Mariji Vranić

0
Predsjednik Marselo Rebelo de Sosa (levo) i dr Marija Vranić Foto Debora Rodrigez Foto: Novosti
Predsjednik Marselo Rebelo de Sosa (levo) i dr Marija Vranić Foto Debora Rodrigez Foto: Novosti

Najvrednija nagrada, koja se u Portugaliji dodjeljuje mladim naučnicima – „IBM Portugal“, ove godine pripala je Beograđanki dr Mariji Vranić.

Ova mlada fizičarka je koristila velike paralelne simulacije na superkompjuterima sa milion procesora odjednom, za osmišljavanje eksperimenata koji mogu da se izvedu u laboratorijama budućnosti. Primjena njenog otkrića moguća je ne samo u nauci, već i u industriji i medicini.

Njeno istraživanje opisuje interakcije lasera sa materijom u ekstremnim uslovima, koji se prirodno mogu naći samo u svemiru. Laseri nove generacije, već za nekoliko godina, omogućiće proučavanje tih ekstremnih uslova u laboratorijama.

„IBM Portugal“ nagrađuje naučne radove koji primenjuju algoritme ili kompjutere najnovije generacije za istraživanja u raznim oblastima nauke. Komisija je multidisciplinarna, a radovi se predaju pod pseudonimom.

Nisam očekivala da će moj rad pobijediti, jer je ove godine konkurencija bila veća nego ikada – kaže dr Vranić za „Novosti“. – Prvi put je dozvoljeno da se projekti pišu na engleskom jeziku, a ne isključivo na portugalskom, kao do sada, pa je stigao rekordni broj prijava. Čak i kada su mi prije dva mjeseca javili da je moj rad izabran, nisam imala osjećaj koliko je to veliko, sve do same dodjele. Osim toga, kada se izlistaju biografije ranijih dobitnika, svi su napravili izuzetne naučne karijere.

Kako kaže, o važnosti priznanja koje se dodeljuje svake godine mladom naučniku do 35. godine starosti svedoči i učešće predsjednika Republike Portugalije prof. Marsela Rebela de Sose na ceremoniji uručivanja nagrade.

Od 2009. godine Marija živi u Lisabonu, jer je dobila stipendiju Ministarstva nauke i tehnike u Portugaliji za doktorske studije. Po završetku doktorskih studija radila je na evropskom projektu u Pragu, na konstruisanju lasera deset puta veće snage od trenutno najmoćnijeg na svijetu. Mogući eksperimenti sa laserima te vrste su upravo tema istraživanja za koje joj je dodeljena nagrada IBM.

Marija Vranić

– Bila sam đak Matematičke gimnazije u Beogradu, studirala sam na Fizičkom fakultetu u Beogradu, a diplomski radila u Institutu za fiziku u laboratoriji za gasnu plazmu, pod mentorstvom profesora Zorana LJ. Petrovića – kaže ona.

Trenutno živi u Lisabonu, u grupi je za lasersku plazmu fakulteta Intituto Superior Tecnico, gdje radi na postdoktorskim naučnim istraživanjima i namjerava da nastavi proučavanje ove grane fizike, kompjuterskim simulacijama.

Primjena

U ekstremnim uslovima možemo dobiti iks ili gama zrake, koji mogu da proizvedu „fotografije“ nalik rendgenskom snimku, ali sa mnogo boljom rezolucijom i kontrastom od rendgendskog snimka i to sve u tri dimenzije – kaže dr Vranić. – U medicini, to će omogućiti poboljšanu dijagnostiku, dok u industriji ovakav neinvanzivan način snimanja može da se koristi za ispitivanje kvaliteta kritičnih komponenti, na primer delova motora aviona i slično.

Dva puta nagrada Srbima

Ovo prestižno priznanje, za 28 godina koliko se dodeljuje, gotovo uvijek je odlazilo u ruke talentovanih, ambicioznih Portugalaca, pa je time uspjeh naše naučnice još značajniji. Zanimljivo je da je prije deset godina pobijedio naš mladi naučnik Marko Beko. Njegovo istraživanje bilo je u oblasti bežičnih komunikacija, MIMO tehnologije. Trenutno je u Lisabonu redovan profesor na Univerzitetu Luzofona.

POSTAVI ODGOVOR:

Please enter your comment!
Please enter your name here