IN4S

Sudeći po tonovima poslednjih nastupa rukovodstva SNS-a,  možda će se odustati od koncepta stvaranja stranke koja ne bi imala jasnu srpsku atribuciju. Prvobitna ideja formiranja stranke koja bi samo po inerciji ''opšteg'' političkog shvatanja i prepoznatljivosti njenih lidera bila ''srpska'' a programski i djelovanjem bila na nekoj građanskoj opozicionoj platformi očigledno nije naišla na odgovarajuću podršku. Prilično samouvjerena, gotovo arogantna promocija anacionalnog imena ''Naše stranke'' je bila zasnovana na računici ''podrazumijevanja''. Čini se da su u SNS-u pošli od pretpostavke da će srpsko biračko tijelo po navici, podrazumijevano glasati za novu stranku čak i ukoliko ona i više nije eksplicitno srpska. Možda čak i ako ona uopšte nije srpska, već neka amorfna politička tvorevina koja nastaje kao plod trenutnih, kratkoročnih planova između par lidera na opozicionoj sceni.
Naime, usled turbulencija u PZP-u i snažnom otporu koji se u toj stranci pojavio na račun planirane čvršće saradnje sa ''ekstremnom'' Srpskom listom, bilo je neophodno zarad ''opozicionog jedinstva'' umiriti te glasove i priložiti žrtvu odgovarajuće veličine i vrijednosti.
Tako je od SNS-a iznenadno ''priznata'' Crna Gora u svom punom državnom kapacitetu, a onda i najavljeno formiranje stranke koja bi tokom svog prevremenog porođaja u djeliću sekunde izbrisala srpsko ime (a možda i prezime?) i tako uvećala svoj ''koalicioni kapacitet''.
„Promjene u sistemu političkog organizovanja stranaka koje predstavljaju srpsko biračko tijelo neophodne su dijelom i zbog potrebe da se poveća njihov koalicioni kapacitet prema drugim opozicionim subjektima i nestranačkim ličnostima“ kaže predsjednik SNS-a u poslednjem intervjuu.

Ova logika, van specifičnog konteksta, imala bi možda i opravdanje. Međutim, poruka koju nenadanim političkim lupingom šalju lideri SNS-a je u ovakvoj Crnoj Gori zastrašujuća. Dugoročno i na simboličkoj ravni, ona je veoma opasna. Pojednostavljeno, sadržaj poruke je: ''Proces političkog odrastanja i eventualnog uspjeha je uslovljen odricanjem od srpskog nacionalnog profila i atribucije''. Ako se ista poruka spusti na nivo svakodnevnog života i potreba običnog čovjeka, ona glasi: ''Ne samo da je opasno, već i totalno besperspektivno biti Srbin''. U trenutku kad su kulturocid i brutalno uništenje srpskih  obilježja dio poželjnog postreferendumskog folklora, poslednja najava iz stranke koja je sebe predstavljala kao najtvrđi stub odbrane srpskih nacionalnih interesa je sigurno donijela novi talas razočarenja. Uostalom, takav proces ''plišanog'' presvlačenja srpske stranke u ''nešto drugo'' je u Crnoj Gori već viđen, a lider tog hormonalno-političkog preobražaja je danas uvažen član brojnih dukljanskih krugova.
Upravo zato je i partijska baza SNS-a reagovala žustro na brisanje srpskog imena stranke, tako da se to najvjerovatnije neće desiti.
A možda ipak i hoće, jer poruka da će ''Srbi odrediti ime buduće stranke'' pomalo miriše na manipulaciju računajući na
poslovičnu demokratičnost svih izbornih procesa u Crnoj Gori, pa i (posebno) onih unutar srpskih stranaka.

Na kraju, postavlja se pitanje čemu ovo ad hoc krečenje? Mijenjaju se boje, simboli, možda i srž programskih opredeljenja da bi
se zadovoljili apetiti tvrdog crnogorskog jezgra PZP-a? Sudeći po skoro nepodijeljenom mišljenju Srba, koje je i SNS u jednom trenutku vrlo snažno posticao, PZP je podržao ustavna rješenja koja su duboko suprostavljena interesima srpskog naroda.
A po ugrađenim mehanizmima, taj dokument je gotovo nemoguće promijeniti u redovnoj proceduri. Zato je i bio pocijepan. Paradoksalno, a ipak nekako tipično, izgleda da žrtva za ''novo opoziciono jedinstvo'' treba da se podnese na srpskoj strani. Opet.
Valjda zato što crnogorsko biračko tijelo PZP-a ima ''dobru'' alternativu i lako prelazi u DPS-SDP, a Srbi nemaju izbora već moraju za ''Našu stranku''. Da li je zaista tako?